Bakıda keçirilən 6-cı Azərbaycan Beynəlxalq Müdafiə Sərgisi – ADEX-2026 Azərbaycan müdafiə sənayesinin mövcud imkanlarının nümayiş etdirilməsi, yeni texnoloji həllərin təqdim olunması və beynəlxalq əməkdaşlıqların genişləndirilməsi baxımından mühüm platforma oldu. Sərgidə iştirak edən Azərbaycanın “MİRAS Hərbi Sənaye Şirkəti” MMC isə hərbi texnika və silah sistemlərinin təmiri, modernizasiyası və texniki xidmət imkanlarını nümayiş etdirərək diqqət çəkən yerli müəssisələrdən biri kimi çıxış etdi.
“Poliqon”un məlumatına görə, ADEX-2026 çərçivəsində MİRAS-ın təqdim etdiyi həllər əsasən istismarda olan hərbi texnikanın və silah sistemlərinin müasir tələblərə uyğunlaşdırılması, onların texniki resurslarının bərpası və xidmət müddətinin artırılması istiqamətlərini əhatə edib.
Şirkətin ekspozisiyasında P-18AZ “Terek” radiolokasiya stansiyasının, S-125TM “Peçora-2TM” və 9K33MB “Osa-MB” zenit-raket komplekslərinin, eləcə də BKP zenit-raket batareyasının komanda məntəqəsinin modernləşdirilməsi üzrə imkanlar nümayiş etdirilib.
Bununla yanaşı, MİRAS tərəfindən TV3-117 və R-195 tipli aviasiya mühərriklərinin, həmçinin “Mi” seriyalı helikopterlərdə istifadə olunan VR-8, VR-14 və VR-24 tipli əsas reduktorların əsaslı təmiri üzrə xidmətlər də təqdim olunub. Bu istiqamətlər şirkətin yalnız ayrı-ayrı hərbi texnika nümunələrinin təmiri ilə deyil, həm də müxtəlif platformaların mühərrik və əsas aqreqatlarının bərpası üzrə ixtisaslaşmış texniki imkanlara malik olduğunu göstərir.
BMP-1TA TURAN – sərginin diqqətçəkən nümunələrindən biri
MİRAS-ın ADEX-2026 sərgisində təqdim etdiyi əsas məhsullardan biri sovet istehsalı BMP-1 piyada döyüş maşınının (PDM) əsaslı təmir və modernizasiya olunması nəticəsində yaradılmış BMP-1TA TURAN olub.
Müasir döyüş şəraitinin tələbləri nəzərə alınmaqla modernləşdirilən BMP-1TA TURAN sərginin ilk günü Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevə təqdim edilib. Modernləşdirilmiş PDM xarici və yerli nümayəndə heyətləri, müdafiə sənayesi şirkətləri, ziyarətçilər və kütləvi informasiya vasitələri tərəfindən böyük maraqla qarşılanıb.
BMP-1TA TURAN-ın modernizasiya proqramı çərçivəsində PDM-in atəş gücü, hədəfləri aşkarlama və məhvetmə imkanları təkmilləşdirilib. Belə ki, BMP-1-in mövcud 73 mm-lik 2A28 “Qrom” topu 30 mm-lik 2A42 avtomatik topla əvəz edilib. Bununla yanaşı, döyüş maşınının silahlanmasına 7,62×54 mm-lik PKT pulemyotu da daxildir.
Modernizasiya nəticəsində BMP-1TA TURAN-ın atəş idarəetmə imkanları əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirilib. Yeni 2A42 avtomatik topu ikiqat sursat qidalandırma sisteminə malikdir. Bu sistem iki müxtəlif növ döyüş sursatının istifadəyə hazır saxlanılmasına və döyüş şəraitindən asılı olaraq onların operativ seçilməsinə imkan verir.
BMP-1TA TURAN-ın əsas üstünlüklərindən biri müasir müşahidə və atəşi idarəetmə sistemləri ilə təchiz edilməsidir. Modernizasiya nəticəsində piyada döyüş maşınına təkmilləşdirilmiş gecəgörmə və termal görüntüləmə imkanları, elektro-optik müşahidə vasitələri, o cümlədən avtomatik hədəf izləmə və ballistik hesablama funksiyaları inteqrasiya edilib.
Yeni sistem hərəkət edən hədəflərə qarşı atəşin effektivliyini artırmaq məqsədilə təkmilləşdirilmiş stabilizasiya imkanlarına malikdir. Eyni zamanda, avtomatik hədəf tanıma üzrə yardımçı funksiyalar döyüş heyətinin hədəfləri aşkarlamaq və onlara reaksiya vermək imkanlarını genişləndirir.
Modernizasiya proqramında kiçikölçülü pilotsuz uçuş aparatlarının yaratdığı təhlükələr də nəzərə alınıb. Belə ki, BMP-1TA TURAN üçün parçalanma təsirli, PUA-lara qarşı nəzərdə tutulmuş döyüş sursatından istifadə imkanı təqdim olunur. Bu xüsusiyyət döyüş maşınının müasir döyüş meydanında meydana çıxan yeni təhdidlərə uyğunlaşdırılması baxımından diqqət çəkir.
Bundan başqa, BMP-1TA TURAN-ın qülləsinin 360 dərəcə dönməsi, rəqəmsal displey və yeni nəsil coystiklə idarəetmə sistemi, həmçinin komandir üçün müstəqil sensor displey nəzərdə tutulub. Komandirin müşahidə və hədəflərlə işləmə imkanlarını artıran bu yeniliklər piyada döyüş maşınının idarəetmə və atəş imkanlarının təkmilləşdirilməsinə xidmət edir.
BMP-1TA TURAN layihəsinin əsas xüsusiyyəti mövcud hərbi texnikanın tamamilə yeni platforma ilə əvəzlənməsi əvəzinə, onun döyüş potensialının müasir texnoloji həllər hesabına artırılmasıdır. Yeni silah sistemi, rəqəmsal idarəetmə vasitələri, termal müşahidə imkanları və avtomatlaşdırılmış atəş idarəetmə funksiyalarının inteqrasiyası BMP-1 platformasının müasir döyüş şəraitinə uyğunlaşdırılmasına yönəlib.
MİRAS-dan yeni əməkdaşlıqlar
Sərginin MİRAS üçün əhəmiyyətli nəticələrindən biri də beynəlxalq və yerli tərəfdaşlarla aparılan görüşlər və əldə olunan razılaşmalar olub.
ADEX-2026 çərçivəsində şirkət rəhbərliyi tərəfindən xarici və yerli müdafiə sənayesi müəssisələri, eləcə də güc strukturlarının nümayəndələri ilə çoxsaylı işgüzar görüşlər keçirilib. Müxtəlif təyinatlı silah və döyüş texnikası nümunələrinə servis xidmətlərinin göstərilməsi və təmir işlərinin həyata keçirilməsi istiqamətində Türkiyənin “Otokar” və MKE, İsrailin “Plasan Sasa Ltd”, Qazaxıstanın “West Kazakhstan Machine Building Company” (ZKMK) və Slovakiyanın “Virtual Reality Media” (VRM) şirkətləri ilə danışıqlar aparılıb və Anlaşma memorandumları imzalanıb.
ADEX-2026: MİRAS üçün yeni imkanlar
Ümumilikdə, ADEX-2026 “MİRAS Hərbi Sənaye Şirkəti” MMC üçün yalnız mövcud imkanların nümayiş etdirildiyi sərgi deyil, həm də yeni tərəfdaşlıqların qurulması və gələcək layihələr üçün əlaqələrin formalaşdırılması baxımından mühüm platforma oldu.
Şirkətin sərgidə təqdim etdiyi texniki xidmət, təmir və modernizasiya imkanlarına göstərilən maraq, həmçinin müxtəlif ölkələrin müdafiə sənayesi şirkətləri ilə imzalanan memorandumlar MİRAS-ın beynəlxalq əməkdaşlıq imkanlarının genişləndiyini göstərir.
MİRAS-ın ADEX-2026-da iştirakı şirkətin yalnız hərbi texnikanın təmiri və bərpası üzrə fəaliyyət göstərən müəssisə kimi deyil, həm də modernizasiya, texniki xidmət və beynəlxalq sənaye əməkdaşlığı istiqamətində inkişaf edən müdafiə sənayesi subyekti kimi mövqeyini nümayiş etdirdi.
