SIPRI: Azərbaycan JF-17C Blok-III qırıcıları üçün Türkiyə ilə Çindən pod və radar sistemləri alıb
Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələrinin (HHQ) JF-17C “Thunder” Blok-III qırıcı təyyarələri üçün Türkiyə və Çindən pod və radar sistemləri sifariş edilib.
“Poliqon” xəbər verir ki, bu barədə məlumat Stokholm Beynəlxalq Sülh Araşdırmaları İnstitutunun (SIPRI) 2025-ci il üzrə yayımladığı silah transferi hesabatında yer alıb.
Hesabata əsasən, ötən il Azərbaycan tərəfi 40 ədəd JF-17C Blok-III qırıcısı üçün Türkiyənin ASELSAN şirkətinə 40 ədəd ASELPOD elektro-optik kəşfiyyat, müşahidə və hədəfləmə podu sifariş edib. Eyni zamanda, Çinin CETC (“China Electronics Technology Group Corporation”) şirkəti tərəfindən istehsal edilən 40 ədəd KLJ-7A AESA radarı sifariş olunub. Bildirilir ki, bu radar sistemlərindən 5 ədədi artıq Azərbaycana təhvil verilib.
Xatırladaq ki, 2024-cü ilin fevral ayında Azərbaycan və Pakistan arasında JF-17C Blok-III qırıcı təyyarələrinin, döyüş sursatlarının alınmasını və şəxsi heyətin hazırlanmasını nəzərdə tutan təxminən 1,6 milyard ABŞ dolları dəyərində müqavilənin imzalanması ilə bağlı yerli və beynəlxalq mediada məlumatlar yayılmışdı.
Daha sonra 2024-cü il sentyabrın 25-də Heydər Əliyev Beynəlxalq Aeroportunda Pakistanın “Pakistan Aeronautical Complex” və Çinin “Chengdu Aircraft Industry Corporation” (CAIC) şirkətlərinin birgə layihəsi əsasında hazırlanmış JF-17C Block-III çoxməqsədli qırıcı təyyarələri Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevə təqdim olunmuşdur.
2025-ci ilin may ayında isə Azərbaycanın Pakistandan 16 ədəd JF-17C təyyarəsi almaqla bağlı sifarişini 40 ədədə qədər artırdığı iddia olunmuş, Pakistan hökuməti isə həmin ilin iyun ayında bu məlumatı təsdiqləmişdi.
ASELSAN şirkətinin istesahlı olan ASELPOD, müasir hava əməliyyatlarının ən mürəkkəb tələblərini ödəmək üçün hazırlanmış yeni nəsil elektro-optik kəşfiyyat, müşahidə və hədəfləmə podudur. ASELSAN-ın yarım əsrdən artıq mühəndislik təcrübəsinə əsaslanaraq yaradılmış bu sistem, 3-cü nəsil yüksək performanslı termal görüntüləmə (FLIR) sensorunu, yüksək ayırdetməli gündüz (TV) kamerasını, döyüş və təlim rejimlərində işləməyə qadir ikili dalğa uzunluqlu lazer məsafəölçən/hədəf işarələyicisini, həmçinin lazer nöqtə izləmə modullarını vahid platformada inteqrasiya edir.
Texniki dizaynındakı incəliklər ASELPOD-u ön plana çıxarır. Super-geniş, geniş və dar olmaqla üç fərqli baxış bucağı arasında dinamik keçid imkanına malik termal kamera vasitəsilə həm genişmiqyaslı ərazi müşahidəsi, həm də uzun mənzilli, yüksək detallı izləmə həyata keçirilir. Bunun nəticəsində əməliyyat heyətinə yüksək səviyyəli situasiya fərqindəliyi təmin olunur. Dördoxlu yüksək dəqiqlikli gimball və inteqrasiya olunmuş İnertsial Ölçmə Bloku (IMU) vasitəsilə sistemin sabitləşdirilməsi ən yüksək səviyyədə təmin edilir. Bu həll sərt manevrlər zamanı baxış xəttinin sabit saxlanmasına imkan verir, hədəfin itirildiyi hallarda isə inertsial izləyici vasitəsilə hədəfə kilidlənmənin fasiləsiz qorunmasını təmin edir. İnkişaf etdirilmiş görüntü emalı alqoritmləri sistemin məsafə üzrə performansını artırır; yüksək keyfiyyətli video yazıları və tapşırıqla bağlı meta-məlumatlar isə əməliyyatdan sonrakı təhlillər, dəqiq döyüş zərərinin qiymətləndirilməsi və əməliyyatın sənədləşdirilməsi üçün həlledici göstəricilər yaradır.
ASELPOD-un qabiliyyət dəstinin ən mühüm üstünlüklərindən biri çoxhədəfli izləmə funksiyasıdır. Termal və gündüz kameralarından alınan video axınları üzərində işləyən avtomatik video-izləyici modul, nöqtə və sahə izləmə rejimlərində eyni vaxtda səkkizədək hədəfi müşayiət edə bilir. Sistem, izlənilən hədəflərin marşrutu və sürəti barədə parametrləri dəqiq hesablayaraq operatora təqdim edir. Bundan əlavə, sistem platformanın naviqasiya məlumatlarını öz inertsial ölçmə blokundan (IMU) əldə olunan məlumatlarla inteqrasiya edərək hədəfin coğrafi koordinatlarını yüksək dəqiqliklə müəyyənləşdirir. Bu xüsusiyyət həm lazerlə yönləndirilən, həm də GPS/INS-əsaslı idarə olunan sursatların yüksək effektivliklə tətbiqinə imkan yaradır.
ASELPOD inteqrasiya və istismar rahatlığı sayəsində əməliyyat şəraitində üstünlük təmin edir. Təxminən 240 kq kütləsi və F-16 tipli döyüş təyyarələrinin daşıyıcı pilonlarına uyğun ölçüləri sayəsində sistem mövcud döyüş eskadrilyalarına maneəsiz inteqrasiya olunur. Lazer bloku impuls təkrarlanma tezliyi (PRF – Pulse Repetition Frequency) kodlu mərmilərin işarələnməsi və sinxronizasiyasını təmin etməklə platformanın əməliyyat gücünü və vuruş effektivliyini əhəmiyyətli dərəcədə artırır. ASELPOD sistemi yaxın zamanda JF-17 “Thunder” tipli döyüş təyyarələrinə uğurla inteqrasiya edilmişdir. Bu inteqrasiyanın nəticəsi olaraq platformaların yüksək dəqiqlikli zərbə endirmə qabiliyyəti və kəşfiyyat imkanlarının əhəmiyyətli dərəcədə artırıldığı müşahidə olunmuşdur. Həmçinin, platforma ilə uçuş zamanı avtomatik uyğunlaşdırmanı təmin edən xüsusi alqoritmlər strukturun əyilməsi və vibrasiyaların hədəf koordinatlarının müəyyən edilməsinə göstərdiyi mənfi təsiri minimuma endirir. Modulyar arxitekturası sayəsində sistem yalnız bu günün deyil, həm də gələcək əməliyyat və tapşırıq tələblərini qarşılayacaq çevikliyə malikdir.
ASELPOD, müasir hava əməliyyatlarında “görmə” və “dəqiqliklə məhv etmə” qabiliyyətlərini gücləndirmək istəyən əməliyyat iştirakçıları üçün etibarlı və yüksək effektivlikli bir həll sistemidir. Yüksək performanslı IR/TV görüntüləmə, dəqiq lazer işarələmə, çoxhədəfli izləmə və platformaya inteqrasiyada çeviklik ASELPOD-u sadəcə bir avadanlıq deyil, əməliyyat şəraitində üstünlük təmin edən həlledici döyüş imkanı elementi halına gətirir. Tamamilə yerli mühəndislik əsasında hazırlanmış ASELPOD, təchizat prosesində yüksək proqnozlaşdırıla bilmə imkanı, texniki xidmət və təmirə operativ çıxış, proqram təminatının yenilənməsi və modernləşdirilmə mərhələlərində çeviklik təmin etməklə regional istifadəçilərin strateji müstəqilliyinin gücləndirilməsinə əhəmiyyətli töhfə verir və xərclər baxımından səmərəli, etibarlı seçim kimi fərqlənir.
KLJ-7A, qırıcı təyyarələrə hava döyüşündə üstünlüklər təmin etmək məqsədilə Çinin CETC (China Electronics Technology Group Corporation) şirkəti tərəfindən hazırlanmış AESA (Active Electronically Scanned Array) tipli müasir radar sistemidir. Bu radar qırıcı təyyarənin hədəfləri aşkarlama məsafəsini əhəmiyyətli dərəcədə artırır və pilotun düşmən təyyarələrini daha erkən mərhələdə müəyyən etməsinə imkan verir.
KLJ-7A eyni vaxtda onlarla hədəfi izləyə və paralel olaraq bir neçə hədəfə qarşı hücum əməliyyatının həyata keçirilməsini təşkil edə bilir. Bundan əlavə, radar güclü elektron müharibə (EW) şəraitində işləmək üçün yüksək qarışdırmaya davamlılıq xüsusiyyətinə malikdir ki, bu da düşmənin elektron müdaxiləsi fonunda belə sistemin effektivliyini qoruyub saxlamasına şərait yaradır.
Bu radar Çin istehsalı 4.5 və 5-ci nəsil qırıcı təyyarələrə, o cümlədən JF-17C Blok-III təyyarəsinə inteqrasiya edilə bilir. KLJ-7A radarının JF-17C qırıcısına quraşdırılması platformanın döyüş imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə artırır, onu Qərb və Rusiya istehsalı daha bahalı qırıcılarla rəqabət apara bilən platformaya çevirir.
