Ukrayna “insansız” qülləli DITA ÖAQ-ın alınması üçün danışıqlar aparır

Ukrayna “insansız” qülləli DITA ÖAQ-ın alınması üçün danışıqlar aparır

Ukrayna müttəfiqlərindən Silahlı Qüvvələrə silahların tədarükü geniş vüsət alır. Bununla Ukrayna ordusu tezliklə dünyada sözün əsl mənasında mövcud olan bütün növ özüyeriyən artilleriya qurğularına sahib olacaq. Belə ki, Almaniya və Hollandiya Ukraynaya 155 mm çaplı PzH 2000 özüyeriyən artilleriya qurğusu (ÖAQ), Fransa “Caesear” ÖAQ tədarük etmək haqqında qərar qəbul edib. ABŞ isə 155 mm-lik M109 ÖAQ-ın kütləvi təhvilini hazırlayır. Bütün bunların sayəsində də Ukrayna Silahlı Qüvvələri artilleriya sistemləri üzrə NATO 155 mm çapına kütləvi şəkildə keçə biləcək.

“Poliqon” xəbər verir ki, Ukrayna Müdafiə Nazirliyi Çexiyanın “Excalibur Army” özəl şirkəti ilə Silahlı Qüvvələrin artilleria birləşmələrini 155 çaplı ən son model DITA özüyeriyən artilleriya qurğusu ilə təchiz etməkdən ötrü danışıqlar aparır. Lakin məlum səbəblərdən belə danışıqların təfərrüatları və hərbi-siyasi rəhbərliyin DITA ÖAQ almaq niyyətləri açıqlanmır. Ancaq DITA ÖAQ-ın açıq mənbələrdəki taktiki-texniki xüsusiyyətlərini nəzər yetirdikdə görmək olur ki, böyük ehtimalla belə özüyeriyən artilleriya qurğusu ən qısa zamanda Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin sıralarında olacaq.

2021-ci ilin fevralında IDEX-2021 sərgisi çərçivəsində ilk ictimai təqdimatı keçirilən 155 mm-lik DITA özüyeriyən artilleriya qurğusu bəzi xüsusiyyətlərinə görə hətta “artilleriya bestsellerləri” adı ilə məşhurlaşmış bir çox mövcud modelləri də üstələyir. Qısası, yüksək atış mənzili və avtomatlaşdırma sayəsində DITA ÖAQ kontrbatareya mübarizəsinin effektiv vasitəsi kimi xidmət edə və PzH 2000 və “Caesear” ÖAQ ilə bir növ “artilleriya xüsusi təyinatlıları” kimi çıxış edə bilər.

Əgər DITA ÖAQ-ın xüsusiyyətləri haqqında daha ətraflı danışsaq, aşağıdakı mənzərəni görəcəyik. Məsələn, bu özüyeriyən artilleriya qurğusunun lüləsinin uzunluğu 47 çapdır və qalxma bucağı 70 dərəcəyə qədərdir ki, bu da adi mərmilərdən istifadə etməklə 39 kilometrə qədər atış məsafəsini təmin edir. Müqayisə üçün ən son model olan 152 mm-lik 2S19M2 “Msta-S” ÖAQ 25 km-ə qədər, yedəyə alınan 152 mm-lik “Msta-B” haubitsası isə 28 km-ə qədər atış məsafəsinə malikdir.

Müvafiq olaraq, DITA ÖAQ düşmən toplarının böyük əksəriyyətinin əhatə dairəsindən kənarda olarkən düşmən artilleriyasını məhv edə biləcək. Burada yalnız aktiv-reaktiv mərmidən istifadə etməklə 47 km-ə qədər atış mənzilinə malik 203 mm-lik 2S7M “Malka” ÖAQ müqayisə oluna bilər. Lakin bu tip artilleriya qurğuları kontrbatareya mübarizəsi üçün nəzərdə tutulmayıb.

Düşməni məhv etmək üçün DITA 155 mm çaplı 18,1 km-ə qədər atış mənzilli qəlpəli-fuqas HE M107 mərmili, 40 km-ə qədər atış mənzilli uzun mənzilli qəlpəli-fuqas HE ERFB-BB mərmili, 31 km-ə qədər uzun mənzilli HE ER BT mərmili atəş yığımlarından istifadə edir. Bütün bu növ mərmilər digər ÖAQ-lardan atəş açmaq üçün istifadə edilə bilər. Beləliklə, DITA ÖAQ logistika sahəsində Ukrayna Silahlı Qüvvələri tərəfindən istifadə edilən digər 155 mm çaplı artilleriya sistemləri ilə unifikasiya olunacaq.

DITA ÖAQ-ın vacib xüsusiyyəti bütün proseslərin avtomatlaşdırılmasıdır ki, bunun sayəsində də bu artilleriya qurğusu yalnız iki nəfərlik heyət tərəfindən idarə oluna bilir. Bu ÖAQ-ın qülləsi “insansızdır”, avtomatik mərmi ötürülməlidir ki, bununla da yarıavtomatik mərmi ötürməli “Caesear” ÖAQ-dan fərqlənir. Heyət kabinəsi zirehlidir, şəxsi heyəti döyüş meydanında bütün mümkün təhlükələrdən qoruyur ki, bu da DITA ÖAQ-ın sağ qalmasını təmin edən əlavə amildir.

DITA ÖAQ döyüş idarəetmə sistemi və avtomatlaşdırılmış sistemə malik rəqəmsal atəşi idarəetmə sistemi ilə təchiz edilib ki, bu da xüsusilə döyüş sursatlarının seçilməsi və onların lülənin xəzinə hissəsinə ötürülməsinə nəzarət etmək imkanı verir. Bundan başqa, bu atəşi idarəetmə sistemi kəşfiyyat pilotsuz uçuş aparatlarından (PUA) hədəf məlumatlarını qəbul etmək imkanına malikdir ki, bu da ÖAQ+PUA simbiozunu təcəssüm etdirməyə imkan verir. Bununla əlaqədar olaraq, artilleriya qurğusu atəş sürəti baxımından təkmilləşdirilmiş xüsusiyyətlərə malikdir: atəşin ilkin sürəti – 6 atəş/dəqiqə, daimi atəş sürəti – 5 atəş/dəqiqə. Atəş tapşırığını yerinə yetirdikdən sonra mövqeyi tərk etmək cəmi 45 saniyə çəkir ki, bu da döyüş meydanında DITA artilleriya qurğusunun sağqalma qabiliyyətini artırır.

Fasiləsiz atəş aparmaqdan ötrü qurğuda köməkçi bort elektrik generatoru nəzərdə tutulub ki, bu da digər amillərlə yanaşı, əsas mühərrik işləməsə belə, atəş açmağa imkan verir. Məhz avtomatlaşdırma səviyyəsinə görə qeyd etmək olar ki, DITA ÖAQ müəyyən mənada qlobal silah bazarında mövcud “artilleriya bestsellerlərindən” də üstündür.

155 mm-lik DITA ÖAQ-ın istismarı baxımından maraqlı xüsusiyyətləri var. Məsələn, bu artilleriya qurğusu özünü diaqnostika sistemi, kütləvi qırğın silahlarının təsirinə qarşı quraşdırılmış mühafizəsi olan kondisioner sistemi ilə təchiz edilib. DITA ÖAQ-ın artıq Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin artilleriya birləşmələrində olan 152 mm-lik “Dana M2” ÖAQ üçün istifadə olunan eyni “Tatra” T815 VP31M 8×8 şassisinə əsaslanması istismarı asanlaşdıran vacib amillərdən biridir.

DITA ACS-nin döyüş kütləsi 29 tondur, sahədə 25 km/saata qədər sürətlə, magistral yolda isə 90 km/saata qədər sürətlə hərəkət edə bilir. Yanacaq üzrə gediş ehtiyatı – yol şəraitindən asılı olaraq 300 km-dən 600 km-ə qədərdir.

Əhəd Əzizov

Poliqon.az

KATEQORIYA:
TEQLƏR
Bu xəbəri paylaş